Design in het museum

Waar design voorheen voornamelijk te vinden was in privékringen, begint het nu ook gestaag zijn weg naar (beeldende kunst) musea te vinden. Annemartine van Kesteren is als curator van de Design and City Collection van Museum Boijmans Van Beuningen verantwoordelijk voor de ontsluiting van design binnen het museum. Wij vroegen haar hoe ze de positie van design binnen het museum ziet; nu en in de toekomst.

Chris van Veghel

Hoe zie jij de hedendaagse positie van design binnen de context van beeldende kunst musea?

Design verandert zelf, dus dan ook de betekenis van design in een (kunst) museum ook. Ik vind het vooral heel erg waardevol dan de relaties tussen design ontwikkelingen van nu en de historische kennis van een design (of kunst)collectie te laten zien. Met die inzichten kan je de kennis van het nu actualiseren.

4_merrygoround overview_fotot_Elian Somers 3_merrygoround in use_foto_Elian Somers

Is er een dynamiek te herkennen tussen de positie binnen de museale context van design en haar ‘aura’ of waarde die het heeft in het dagelijks leven of de markt?

Het museum is vooral een problematische omgeving omdat het een design object tot een esthetisch object maakt en dat het een voorwerp wordt dat je vooral visueel ervaart. Wanneer dit gebeurt mis je vaak de essentiële kwaliteit van een (design)object. Zo een voorwerp moet toch eigenlijk door je handen gaan en gebruikt worden. Dan begrijp je het beter. Dit is uiteraard niet mogelijk, dus moet je het anders oplossen. Dit kan je doen door in de tentoonstelling een object zodanig te presenteren dat je als bezoeker voorbij de esthetisch ervaring gaat. Het eerste contact blijft altijd esthetisch en dat is ook fijn! Maar de toelichting op een design object moet altijd een maatschappelijke, economische of antropologische bedding hebben. Dat is echt belangrijk bij het presenteren van een design collectie in een museum.

05

Wat gaat de toekomst, naar jouw mening, in petto hebben voor design in Museum Boijmans Van Beuningen?

Veel! We programmeren design veelvuldig in het museum. In het programma ‘Design in Boijmans’ zullen dit najaar een paar mooie design tentoonstellingen te zien zijn: ‘The Art of Fashion is Now’, en ‘Ongewoon gewoon’ een retrospectief van Studio Wieki Somers. Beide zijn te zien vanaf 11 oktober 2014. Volgend jaar staat er een vergelijkend warenonderzoek van 200 jaar vormgeving in België en Nederland op het programma. Dat zal een echte design-derby der lage landen worden.

 Zo een voorwerp moet toch eigenlijk door je handen gaan en gebruikt worden

Verder zijn er altijd wisselende thema’s in de vaste ‘Collectie Vormgeving’ te zien. Zeker ook de moeite waard om eens rustig door heen te lopen. Bijzondere en unieke stukken uit o.a. de mode, de kunstnijverheid en de design collectie van het museum worden hier gepresenteerd. Hierbij gaan we zelfs terug tot de vroege Middeleeuwen. Het is een soort bloemlezing van onderwerpen die ontwerpers en makers van toen en nu bezig hebben gehouden. Dit kunnen stilistische onderwerpen, technische vernieuwingen of soms een mentaliteitsverandering zijn zoals o.a. de vorm ontwikkeling van het wijnglas vanaf de Middeleeuwen tot aan Copier, het gebruik van geometrisch vorm door De Stijl, de ontwikkeling van de achterpootloze stalen buistoel, de kubus in de vormgeving in de jaren 70, de opkomst van Droog Design, etc.

06 Wieki Somers

Zelf programmeer ik ook de Design Column. Dit is een doorlopend tentoonstelling waar vernieuwende ideeën van ontwerpers en kunstenaars te zien zijn die te maken hebben met een onderwerp uit het nieuws. We scannen het nieuws in de kranten en de media en tonen dan eens in de drie maanden een actueel onderwerp. De Design Column laat dan zien hoe ontwerpers en soms ook kunstenaars met die onderwerpen aan het experimenteren zijn. De aanstaande ‘Design Column # 7 Buiten zinnen’, die 17 mei opent, gaat over onze zintuigelijke ervaring. Hoe de techniek deze voortstuwt (drones en zichtbare waarneming, het 3d printen van exoskeletons) en ons verder doet reiken, preciezer laat waarnemen, maar niet de vraag oplost waar de grens ligt. Deze column werd onder andere getriggerd door het de foto die te zien was op NotABugSplat. Bij deze tentoonstelling houden we een eigen webblog bij waarin de ideeën worden toegelicht door experts met verschillende achtergronden. Kunst voegt zich daar in het ‘gewone’ leven.

11 Tentoonstellingsoverzicht_Exhibition overview_Lotte Stekelenburg

Annemartine van Kesteren is vandaag een van de interessante sprekers tijdens het Retweet programma van het Graphic Design Festival Breda.

Voor meer informatie en tickets voor de lezingen van morgen (onder andere Sven Ehmann) en overmorgen zie hier.