Glass of the Microscope

Filmmaker en kunstenaar Ruben van Leer studeerde vorige zomer af aan de Nederlandse Filmacademie met een music video voor één van de populairste New Yorkse bands van het moment: Yeasayer. Drie vragen over dit ambitieuze project, overtuigingskracht, de vrijheid die hij heeft gepakt en zijn toekomstplannen.

Wai Seu Chan

Door Camiel Smits - De music video van Yeasayer; Glass of the Microscope is een microscopische reis geworden, waarin Ruben subtiel heeft willen weergeven dat er een doomsday op komst is. Een doomsday die de mensheid zal uitroeien, maar waar de mens zelf verantwoordelijk voor is. Zo somber als de boodschap, zo prachtig is de visuele vormgeving die inmiddels kenmerkend is voor het werk van Ruben. We vroegen hem naar zijn samenwerking met Yeasayer en wat hij in de toekomst voor ogen heeft.

Voor de muziekvideo zijn de bandleden van Yeasayer helemaal vanuit New york overgevlogen naar Leiden. Hoe heb je – toen nog als filmstudent – de band kunnen overtuigen dat jij de juiste man was voor deze clip?

“Ik heb het management gezegd dat ik de helft van de clip zou betalen. Toen wilden ze wel luisteren. Vervolgens ben ik op goed geluk naar New York gevlogen voor een eerste gesprek met de band. De eerste vraag die ik ze stelde was: zouden jullie wetenschappers willen zijn in jullie music video, gefilmd in het laboratorium waar in 1600 de eerste microscoop en telescoop zijn uitgevonden? Hun antwoord was duidelijk: Ja!”

Glass of the Microscope1 A006_C008_01011E.0001037

“Tijdens hun Europese tour hadden ze tussen Brussel en Oslo één zondag vrij. We hebben een taxi ingehuurd en alles in die ene dag gedraaid. De volgende morgen hebben we de jongens alweer op het vliegtuig naar Oslo gezet. Muzikanten zijn raar, ook omdat er geen rooie cent te verdienen valt. Daarom hangen dit soort producties altijd aan een dun draadje. Zeker als je iets artistieks wilt doen, zonder dat commerciële gezeik eromheen van allemaal partijen.”

Yeasayer staat bekend als een erg creatieve, alternatieve en experimentele band. Het lijkt me erg interessant, maar tegelijkertijd ook beangstigend om een video te maken voor een band met een zeer sterke eigen stijl. In hoeverre kreeg je van de bandleden de vrije hand bij het maken van deze video?

Glass of the Microscope5

“Ik heb mijn vrije hand opgeëist, maar wel in overleg. Het duurde erg lang voordat de video af was, omdat ze best hoge eisen stelde aan bepaalde beelden en effecten. Dat kostte me extra tijd in de animatie. Maar de algehele regie en motieven zijn geworden zoals ik ze voor ogen had en daarbij heb ik ook geen compromissen hoeven te sluiten voor mijn gevoel.“

“Eigenlijk was ik verbaasd hoe weinig de jongens eigenlijk bij het proces betrokken wilden zijn, maar veel liever gewoon het eindproduct via een YouTube linkje wilden zien. Deze houding geldt overigens voor de meeste grote artiesten waarmee ik heb gewerkt, zoals bijvoorbeeld ook The Black Eyed Peas. Je kan dit als je voordeel of nadeel gebruiken, waarbij ik het heb geprobeerd er mijn voordeel mee te doen.”

Uitgangspunt van de video was een abstracte microscopische reis te maken en subtiel in beeld te reageren op de politieke laag van de tekst; namelijk dat er een doomsday zou komen, die de mensheid zou kunnen uitroeren en waar we zelf allemaal voor verantwoordelijk zijn. Deze grimmige laag is meer voelbaar in de video dan dat ik het expliciet wilde laten zien. Wetenschap, lijfelijkheid en virtualiteit zijn grote thema’s die hierin verband staan en waarnaar de video in beeld suggereert.

Glass of the Microscope4

Met Glass of the Microscope studeerde je af aan de Nederlandse Filmacademie. Kun je ons al iets vertellen over je volgende projecten?

“Momenteel ben ik met meerdere projecten bezig, waaronder het internationale kunstproject Symmetry, dat zich afspeelt in de CERN deeltjesversneller in Zwitserland. Symmetry is een twintig minuten durende opera en dansfilm, waarin de hoofdrollen worden gespeeld door sopraan Claron McFadden en choreograaf Lukas Timulak (onder andere van Nederlands Danstheater). Wanneer de film af is, zal deze worden vertoond bij NTR Podium.“

Symmetry

“Tegelijkertijd ben ik ook met een aantal kleinere projecten bezig, zoals nieuwe music videos voor onder andere jazzpianist Tigran Hamasyan, pop-band My Baby en funkband Lesnie NIelson. Daarnaast ben ik nog concepten aan het schrijven voor hele grote projecten, waaronder het opzetten van een nieuw Europees televisiekanaal voor cultuurprogramma’s.”

Meer weten over Symmetry?

» symmetrymovie.com